Mandarynski
Mandaryński to oficjalny język w Chińskiej Republice Ludowej. Jest to także najpopularniejszy język wśród Chińczyków w Malezji. Nawet jeśli ich pierwszym językiem jest inny chiński dialekt, np. hokkien lub kantoński, to i tak większość z nich zna mandaryński bardzo dobrze. Jest to język wykładowy w chińskich szkołach w Malezji, do których uczęszcza duża część chińskich dzieci.
Język mandaryński jest zarówno bardzo trudny jak i bardzo łatwy do nauczenia się. Łatwość to niezwykle prosta struktura gramatyczna. Nie ma jako takich czasów. Podobnie jak w języku malajskim czas określany jest przez okoliczniki typu "jutro", "wczoraj", "przed chwilą" itp. Rzeczowniki nie mają rodzajów, ani nie odmieniają się przez przypadki.
Trudności są dwie. Po pierwsze, mandaryński to język tonowy, tzn. jedno słowo, w zasadzie sylaba, powiedziane w różnych tonach ma różne znaczenia. Po drugie, w języku mandaryńskim nie używa się łacińskiego alfabetu, ale system znaków. Ponoć jest ich około 60 000, a przeciętny Chińczyk zna ich około 6 000. Jednak, gdy pozna się odrobinę system tworzenia znaków, okazuje się, że są one zbudowane w sposób logiczny (naprawdę!), a trudność polega na zapamiętaniu dużej ich ilości.
Znajomość języka mandaryńskiego nie jest niezbędna do sprawnego podróżowania po Malezji, jednak z pewnością pomoże przy targowaniu się i przysporzy sympatii tubylców.
A oto lista bardzo podstawowych wyrażeń, które mogą się przydać (zapis fonetyczny przy użyciu polskich znaków z pominięciem oznaczenia właściwego tonu, litery zapisane w nawiasach mają być jakby niedopowiedziane)
ło - ja
ni - ty
ta - on, ona
ło men - my
ni men - wy
ta men - oni, one
jał - chcieć
pu - używane przy tworzeniu przeczenia, np. ło pu jał - nie chcę
mejo lub pu sy(w zależności od tego jakie zadano pytanie) - nie
szi - być, np. ło pu szi ... - nie jestem...
de - wprowadza dopełnienie, np. ło de - mój, moja
cał an - dzień dobry
łu an - dzień dobry (po południu)
łan an - dobry wieczór, dobranoc
caj cien - do widzenia
ni hał ma? - jak się masz
hen hał - dziękuję, dobrze
tuj pu czi - przepraszam
sie sie - dziękuję
ło min(g) cjao.... - nazywam się....
ło pu czy tao - nie wiem
ło pu min(g) paj - nie rozumiem
i - 1
y - 2
san - 3
sy - 4
(ł)u - 5
lju - 6
ći - 7
pa - 8
dźiu - 9
szy - 10
szy i - 11
szy y - 12
y szy - 20